Dieta bezglutenowa na lato

Jeśli jesteś na półmetku wakacji albo jeszcze zastanawiasz się, jak zorganizować bezglutenowy wypoczynek, albo masz już swoje lepsze lub gorsze doświadczenia. Powiedzmy to wprost: dieta bezglutenowa determinuje plany na cały wyjazd. Czym ona jest? Czy naprawdę jest taka straszna jak ją malują? Kto powinien z niej korzystać i dlaczego? Osoby nie mogące jeść glutenu zazwyczaj muszą się obejść ze smakiem na myśl o gofrach, pizzy czy fast foodzie podczas wyjazdu. Nie oznacza to jednak marnych wakacji. Z jednej strony konieczność zadbania o dietę bezglutenową zmusza  do starannego zaplanowania noclegów i wycieczek, ale z drugiej otwiera nieznane dotąd możliwości.

Czym jest gluten? 

Gluten to białko występujące w pszenicy i jej odmianach, a także w życie i jęczmieniu. Znajdziesz go zatem w pieczywie, makaronach, niektórych kaszach, ale także w wielu innych (czasem zaskakujących) przetworzonych produktach spożywczych. Dzięki glutenowi wypieki uzyskują pożądaną konsystencję i smak. Jest dobrze tolerowany przez większość populacji. Jednak u niektórych może wywoływać niepożądane reakcje organizmu, za które odpowiada wchodząca w jego skład gliadyna. Tym właśnie osobom zaleca się stosowanie diety bezglutenowej.

Gluten to wspólna nazwa białek występujących w ziarnach zbóż, takich jak pszenica i jej odmiany (np. orkisz, kamut , durum, płaskurka), żyto, pszenżyto oraz jęczmień. Gdy mąka z tych zbóż jest mieszana z wodą, białka glutenu tworzą lepką sieć, która ma konsystencję podobną do kleju. Ta właściwość sprawia, że ciasto jest elastyczne, a wypieki – smaczne, puszyste i odporne na wysychanie. Gluten zawdzięcza jej również swoją nazwę. Wywodzi się ona bowiem od angielskiego słowa glue, czyli klej.

Związek występuje w produktach zbożowych, ale także w wielu innych rodzajach przetworzonej żywności – od wędlin do kostek bulionowych. Do niektórych produktów dodaje się go, ponieważ jest dobrym nośnikiem aromatów.

Czy gluten szkodzi?

Jest dobrze tolerowany przez większość populacji. Jednak u niektórych osób jego spożywanie może wiązać się z konsekwencjami zdrowotnymi. . Osobom tym zaleca się (na stałe lub czasowo) stosowanie diety bezglutenowej.

Choroby związane z glutenem:

• celiaklia (choroba trzewna),
• alergia na pszenicę,
• nieceliakalna nadwrażliwość na gluten.

W czym jest gluten?

Jego źródłem jest żywność wytworzona z pszenicy i jej odmian (np. orkisz, durum, kamut, płaskurka), żyta, pszenżyta czy jęczmienia.

Produkty zawierające związek to:

• - pieczywo,
• - makarony,
• - otręby i kiełki wymienionych zbóż,
• - niektóre kasze (np. mannie, bulgur, kuskus, pęczak, perłowej, mazurskiej), ciasta, ciastka, słone przekąski i inne wypieki,
• - kawa zbożowa,
• - piwo,
• - płatki śniadaniowe,
• - jogurty, parówki,
• - wędliny,
• - wyroby garmażeryjne,
• - majonez,
• - musztarda,
• - warzywa w puszkach,
• - marynaty,
• - czekolada,
• - chipsy,
• - mieszanki przypraw,
• - kostki bulionowe

Może także znajdować się w lekach czy suplementach diety (jako substancja pomocnicza). Dlatego osoby na bezglutenowej diecie muszą uważnie czytać etykiety produktów spożywczych i ulotki dołączane do farmaceutyków.

Produkty bezglutenowe

Gluten nie występuje w produktach naturalnie bezglutenowych oraz w żywności, z której został usunięty na drodze procesów technologicznych. Dobrymi zamiennikami żywności ze zbóż glutenowych, to m.in.:

Produkty pozbawione glutenu (gluten free) :

• - ryż,
• - kukurydza,
• - gryka,
• - proso (robi się z niego kaszę jaglaną),
• - fasola i inne rośliny strączkowe,
• - amarantus (szarłat),
• - quinoa (komosa ryżowa),
• - canihua (kaniwa),
• - teff,
• - maniok,
• - sago,
• - sorgo,
• - ziemniaki.

Produkty z innych grup żywieniowych:

• - warzywa,
• - owoce,
• - orzechy,
• - mleko,
• - nabiał,
• - jajka,
• - mięso,
• - ryby,
• - owoce morza,
• - mięso czerwone i drobiowe,
• - oleje,
• - oliwa,
• - octy.

Wymieniona powyżej żywność nie zawiera naturalnie glutenu, chyba, że została nim zanieczyszczona, np. w zakładzie produkcyjnym, w trakcie przetwarzania czy pakowania. W razie wątpliwości, czy dany produkt zawiera związek należy zapoznać się z informacją na opakowaniu.

Dieta bezglutenowa

Polega na wyeliminowaniu z jadłospisu żywności zawierającej zboża glutenowe lub ich składniki. Produkty ze zbóż glutenowych, będące źródłem węglowodanów złożonych, należy zastąpić ich bezglutenowymi odpowiednikami.

Zamiennikami mogą być zarówno produkty naturalnie bezglutenowe (np. ryż, kukurydza, gryka, proso, rośliny strączkowe), jak i takie, z których gluten został usunięty na drodze technologicznej. W diecie powinna się znaleźć także żywność z innych grup (naturalnie bezglutenowych), czyli warzywa i owoce, mięso, ryby, mleko itd.

Wykazano, że taka dieta przynosi korzyści zdrowotne osobom z celiakią, alergią na pszenicę i nieceliakalną nadwrażliwością na gluten. Nie ma jednak dowodów na to, że powinna być zalecana jako sposób żywienia dla wszystkich innych. Tym bardziej, że nieumiejętny dobór produktów bez glutenu może prowadzić do niedoborów żywieniowych i przybierania na wadze.

Pamiętaj, że brak lub obecność glutenu nie różnicuje diety na zdrową i niezdrową. Ważne są również inne wybory żywieniowe. Co w takim razie robić, jeśli uważasz, że gluten powoduje u ciebie niepożądane objawy? Zamiast działać na własną rękę, skonsultuj się z lekarzem. By wyniki twoich badań, które są standardowo wykonywane w podobnych przypadkach, były miarodajne, umów się na wizytę przed odstawieniem glutenu. Konsultacja ze specjalistą to nie tylko okazja do potwierdzenia u ciebie nietolerancji glutenu, alergii na pszenicę lub celiakii, ale także do wykluczenia innych możliwych przyczyn twoich objawów.

Dla takich klientów też mamy osobną kategorie z produktami. Link do kategorii i przykładowych produktów podajemy poniżej!

Sezonowy makaron ryżowy z cukinią

Składniki:

• - 200g makaronu ryzowego
• - 1 cebula dymka
• - 4 ząbki czosnku
• - 1 łyżeczka imbir
• - 1 duża cukinia
• - garść rukoli
• - 1 łyżka orzeszków ziemnych
• - 1 łyżka oleju do smażenia
• - 1 łyżeczka płatków chilli

Sos:

•  - 3 łyżka sosu sojowego
•  - 1/2 łyżeczki cukru 1/2 łyżeczki pieprzu 2 łyżki masła orzechowego 1 łyżka olej